Bağırsaktan Yapay Mesane Yapımı Ameliyatı

Yapay mesane, mesane kanseri nedeniyle mesanesi çıkarılan hastada, hastanın kendi ince bağırsağından yeni bir mesane yapılmasıdır. Tıpta “ortotopik yeni mesane” ya da “neobladder” olarak da adlandırılır. Bu yöntemle hasta, karnına takılan bir torba olmadan normal yoldan idrar yapabilir.

Mesanenin çıkarıldığı radikal sistektomi ameliyatından sonra idrarın depolanması ve vücuttan atılması için yeni bir yol gerekir. Yapay mesane bu yollardan biridir ve mesanenin çıkarıldığı ameliyatla aynı seansta yapılır. Mesane kanserinde hangi hastaya hangi ameliyatın yapıldığını mesane kanseri ameliyatı sayfamızda ayrıntılı olarak anlattık.

Yapay Mesane Nedir?

Mesane kanseri mesanenin kas tabakasına ilerlediğinde, ya da yüzeyel olsa bile tedaviye rağmen tekrarlayan yüksek riskli tümörlerde, standart tedavi mesanenin çıkarılmasıdır. Kas tabakasına ilerlemiş tümörlerde kanserin lenf bezlerine ve uzak organlara yayılma riski belirgin olarak artar; bu nedenle tedavi geciktirilmemelidir.

Bu ameliyata radikal sistektomi denir. Erkeklerde mesane, prostat ve meni keseleri; kadınlarda genellikle mesane, rahim, yumurtalıklar ve vajinanın bir kısmı, her iki cinsiyette de pelvisteki lenf bezleriyle birlikte çıkarılır. Çıkarılan mesanenin yerine bağırsaktan yeni bir mesane yapılabilir.

Yapay Mesane Yapımı

1. Bağırsak parçasının alınması: İnce bağırsağın son kısmından yaklaşık 45–50 cm'lik bir parça ayrılır. Bağırsağın kalan uçları birbirine dikilerek bağırsak devamlılığı sağlanır.
2. Kesenin şekillendirilmesi: Ayrılan parça boyuna açılır ve kendi üzerine katlanıp dikilerek küre şeklinde bir kese haline getirilir. Bu şekil, düşük basınçta daha fazla idrar depolanmasını sağlar.
3. Üreterlerin bağlanması: Böbreklerden gelen iki üreter yeni mesaneye bağlanır.
4. Üretraya bağlantı: Yeni mesanenin alt ucu üretraya (işeme kanalına) dikilir. Böylece idrar normal yoldan dışarı atılır.

Bu aşamalar robotik cerrahi ile karın içinde, küçük deliklerden yapılabilir. Mesanenin alınması, lenf bezlerinin temizlenmesi ve yapay mesanenin yapımıyla birlikte ameliyat yaklaşık 8 saat sürer.

Yapay Mesane Kimlere Uygundur?

Uygun olmayan hastalarda en sık uygulanan alternatif ileal konduittir (torbalı yöntem). Hangi yöntemin size uygun olduğu; kanserin yaygınlığına, genel sağlık durumunuza ve tercihinize göre birlikte belirlenir.

Yapay Mesanenin Avantajları

• Dış torba yoktur: İdrar normal yoldan yapılır; karında açıklık (stoma) ve torba bulunmaz.
• Beden algısı ve sosyal yaşam: Hastalar torba kaygısı olmadan giyinebilir, spor yapabilir ve sosyal hayatına devam edebilir.
• Kalıcı bir çözümdür: Hastanın kendi bağırsak dokusundan yapıldığı için belirli bir kullanım ömrü yoktur. Ancak düzenli boşaltma, yeterli sıvı alımı ve periyodik kontroller gerekir.

Yapay Mesane ile Yaşam: Bilinmesi Gerekenler

• İşeme eğitimi: Yapay mesane kasılmaz; idrar karın kaslarını hafifçe sıkarak ve pelvis tabanını gevşeterek yapılır. Sonda çıkarıldıktan sonra mesane belirli saatlerde boşaltılır. Başlangıçta birkaç saatte bir olan aralık, mesane genişledikçe 4 saate kadar uzar.
• İdrar kaçırma: Gündüz idrar kaçırma yaklaşık %4 oranında görülür. Gece, uykuda pelvis kaslarının gevşemesi nedeniyle hastaların yaklaşık %20–30'unda kaçırma olabilir; gece alarmla bir kez kalkıp mesaneyi boşaltmak bunu azaltır.
• Tam boşaltamama: Bazı hastalarda yapay mesane tam boşalmaz ve zaman zaman ince bir sondayla boşaltma gerekebilir.
• Mukus: Bağırsak dokusu mukus üretmeye devam eder; idrarda sümüksü salgı görülmesi normaldir. Bol sıvı almak atılmasını kolaylaştırır.
• Kan tuz dengesi: Bağırsak dokusu idrardaki bazı maddeleri geri emebildiği için kanın asit-baz ve tuz dengesi düzenli kontrol edilir; gerekirse ilaçla düzeltilir.
• Takip: Kanserin takibi için görüntüleme, böbrek fonksiyon testleri ve vitamin B12 düzeyi düzenli olarak kontrol edilir.

Mesane Çıkarıldıktan Sonra Hastalar İdrarını Nasıl Yapar?

Mesane çıkarıldıktan sonra idrarın vücuttan atılması için iki temel yöntem kullanılır:

İleal konduit, dünyada en sık kullanılan ve güvenilir bir yöntemdir. Yapay mesane ise uygun hastalarda torbasız bir yaşam sağladığı için ilk tercih edilen yöntemdir. Yapay mesanede genellikle ince bağırsak kullanılır; bazı tekniklerde kalın bağırsak da kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay mesane ameliyatı kaç saat sürer?

Mesanenin alınması, lenf bezlerinin temizlenmesi ve yapay mesanenin yapımıyla birlikte robotik ameliyat yaklaşık 8 saat sürer.

Yapay mesane ile normal idrar yapılır mı?

Evet. İdrar üretradan normal yoldan yapılır. Ancak yapay mesane kasılmadığı için idrar karın kasları yardımıyla yapılır ve belirli saatlerde boşaltma programı uygulanır.

Yapay mesane ameliyatından sonra hastanede kaç gün kalınır?

Robotik ameliyattan sonra hastanede genellikle 5–6 gün kalınır. Yeni mesanenin iyileşmesi için sonda birkaç hafta takılı kalır.

Yapay mesane ile idrar kaçırma olur mu?

Gündüz kaçırma yaklaşık %4 oranında görülür. Gece kaçırma hastaların yaklaşık %20–30'unda olabilir; gece bir kez kalkıp mesaneyi boşaltmak bu sorunu azaltır.

Yapay mesanenin bir ömrü var mı?

Yapay mesane hastanın kendi dokusundan yapıldığı için belirli bir kullanım ömrü yoktur. Düzenli boşaltma, yeterli sıvı alımı ve periyodik kontrollerle uzun yıllar sorunsuz işlev görebilir.

Hastalarımızın deneyimlerini mesane kanseri hasta yorumları sayfasında okuyabilirsiniz.