PRESERVE Çalışması 2 Yıllık Sonuçları: Orta Riskli Prostat Kanserinde Fokal İrreversibl Elektroporasyonda Onkolojik Kontrol Kalıcı mı?

ÖNE ÇIKAN BULGULAR

• Yeni başarısızlık yok: 24 aylık takipte yeni tedavi başarısızlığı saptanmadı. Analiz için uygun 72 hastanın 68'i (%94,4) 24. ay değerlendirmesini tamamladı; 12–24 ay arasında hiçbir yeni tedavi başarısızlığı bildirilmedi.
• PSA: Hastaların %97'sinde (66/68) PSA değeri başlangıcın altında seyretmeye devam etti. Klinik endikasyonla biyopsi yapılan tek hastada (%1,5) kanser saptanmadı.
• Güvenlilik: 12–24 ay arasında yeni cihaz veya işleme bağlı advers olay bildirilmedi.
• 12. ay birincil sonuç: In-field negatif biyopsi oranı %71 (%95 GA: 62–79); Delphi konsensüs kriteriyle tanımlandığında %84 (%95 GA: 76–90). Protokol biyopsisi yapılan hastalarda tedavi başarısızlığından uzak kalma oranı %80.
• Yeni AUA 2026 alt analizi: Ortalama IPSS 8,1'den 6,1'e geriledi; ancak anlamlı iyileşme esas olarak prostat hacmi 80 cm³'ün altında olan erkeklerde gözlendi.
• Fonksiyonel korunma: Başlangıçta iyi cinsel fonksiyona sahip hastaların %84'ü 12. ayda penetrasyona yeterli ereksiyonu korudu.

Arka Plan: Fokal Tedavi Neden Gündemde?

Lokalize prostat kanserinde radikal prostatektomi ve radyoterapi, onkolojik etkinliği kanıtlanmış standart tedavilerdir. Ancak her iki yaklaşım da tüm bezi hedef aldığından, üriner kontinans ve erektil fonksiyon üzerinde belirli bir bedel taşır. Özellikle MR ile görüntülenebilen, tek odaklı veya sınırlı hacimli orta riskli hastalıkta, "indeks lezyonu" hedefleyen fokal tedaviler, onkolojik kontrol ile yaşam kalitesi arasında bir denge kurma iddiasıyla giderek daha fazla ilgi görmektedir.

İrreversibl elektroporasyon (IRE), bu alanda mekanizması açısından ayrışan bir yöntemdir. HIFU ve kriyoterapi gibi termal ablasyon tekniklerinden farklı olarak IRE, dokuyu ısıtmaz veya dondurmaz. Yüksek voltajlı, çok kısa süreli elektriksel darbeler hücre membranında kalıcı nanogözenekler oluşturur ve apoptoza benzer bir hücre ölümü tetiklenir. Kollajen iskelet, damar duvarları ve sinir yapıları göreli olarak korunduğu için, nörovasküler demete komşu lezyonlarda teorik bir avantaj sunar. Ayrıca termal tekniklerde görülen "heat-sink" etkisi IRE için geçerli değildir.

Çalışma Tasarımı

PRESERVE (NCT04972097), NanoKnife Sistemi ile uygulanan fokal IRE'nin güvenlilik ve etkinliğini değerlendiren, prospektif, randomize olmayan, tek kollu, pivotal IDE çalışmasıdır. Society of Urologic Oncology Clinical Trials Consortium (SUO-CTC) iş birliğiyle ABD'de 17 merkezde yürütülmüştür.

Temel Sonuçlar

12 aylık birincil analiz (European Urology, 2026)

Fonksiyonel sonuçlar açısından, UCLA EPIC üriner alan toplam skorunda başlangıçtan 12. aya ortalama +3 puanlık, IPSS toplam semptom skorunda ise ortalama −2 puanlık değişim kaydedildi. Başlangıçta iyi cinsel fonksiyona sahip hastaların %84'ü 12. ayda penetrasyona yeterli ereksiyonu sürdürdü. Güvenlilik tarafında 14 hastada (%12) CTCAE derece ≥3 advers olay gözlendi; bunların üçü işleme bağlı derece 3 olaydı.

24 aylık güncelleme (AUA 2026)

Yeni alt analiz: prostat hacmi ve alt üriner sistem semptomları

AUA 2026'da sunulan ve aynı kohorttan türetilen bir alt analiz (Lokeshwar ve ark.), fokal IRE sonrası alt üriner sistem semptomlarının seyrini inceledi. Ortalama IPSS başlangıçtaki 8,1 değerinden 12. ayda 6,1'e geriledi. Ancak bu iyileşme homojen değildi: anlamlı semptom düzelmesi ağırlıklı olarak prostat hacmi 80 cm³'ün altında olan erkeklerde gözlendi. Timothy D. McClure (Weill Cornell Medicine), 80 g ve üzerindeki prostatlarda IRE gibi hacim azaltıcı bir işlem uygulanmasına rağmen hacmin IPSS skorlarında kayda değer bir iyileşme sağlayacak düzeye indirilemediğini vurgulamaktadır.

Klinik Pratiğe Yansımaları

1. Onkolojik kontrolün kalıcılığı için ikinci yıl teyit edici, ancak nihai değil

12–24 ay arasında yeni tedavi başarısızlığı görülmemesi ve PSA eğrilerinin başlangıç değerinin altında kalması, ablasyon etkisinin kalıcı olduğunu destekleyen anlamlı bir sinyaldir. Ancak burada dikkatli bir okuma gereklidir: 24. ayda protokol biyopsisi zorunlu değildi; yalnızca bir hastaya klinik endikasyonla biyopsi yapıldı. Dolayısıyla bu veri, protokol biyopsisiyle doğrulanmış patolojik yanıt oranı değil, klinik olarak saptanan yeni başarısızlığın yokluğudur. Prostat kanserinin doğal seyri düşünüldüğünde, 5 ve 10 yıllık onkolojik sonuçlar hâlâ belirleyici olacaktır.

2. Fokal tedavi radikal tedavinin yerine değil, seçilmiş hastada alternatifidir

PRESERVE tek kollu bir çalışmadır; radikal prostatektomi veya radyoterapi ile doğrudan karşılaştırma içermez. %71'lik in-field negatif biyopsi oranı, cerrahi sonrası beklenen patolojik kontrolün altındadır. Bu nedenle fokal IRE, radikal tedaviye uygun ve onu tercih eden hasta için bir ikame olarak sunulmamalıdır. Uygun aday profili; MR ile net görüntülenebilen tek indeks lezyonu bulunan, sistematik ve hedefe yönelik biyopsi ile hastalık haritası çıkarılmış, Derece Grubu 2–3 orta riskli, sıkı takip protokolüne uyum gösterebilecek hastadır.

3. Prostat hacmi artık bir hasta seçim parametresidir

Alt analizin en pratik çıkarımı budur. Fokal tedaviyi tartıştığımız hastanın önemli bir bölümü, eşlik eden BPH nedeniyle alt üriner sistem semptomlarından da yakınır ve doğal olarak işlemin bu semptomlara da iyi geleceğini umar. Veriler, 80 cm³ ve üzerindeki prostatlarda bu beklentinin karşılanmayabileceğini göstermektedir. Bu hastalarda hedeflerin baştan net biçimde ayrıştırılması — onkolojik hedef ile fonksiyonel hedefin ayrı ayrı ele alınması, gerekirse BPH'ye yönelik ayrı bir tedavi planının konuşulması — hem gerçekçi beklenti oluşturur hem de tedavi sonrası memnuniyetsizliği önler.

4. Takip protokolü tedavinin ayrılmaz parçasıdır

Fokal tedavinin doğası gereği, ablasyon dışı alanlarda kanser gelişimi riski devam eder. Seri PSA ölçümü, çok parametreli MR ile takip ve gerektiğinde protokol biyopsisi zorunludur. Fokal tedavi kararı, aynı zamanda uzun soluklu bir takip taahhüdüdür; bu taahhüdü karşılayamayacak hasta için uygun bir seçenek değildir.

5. Multidisipliner konsey ve bilgilendirilmiş onam

Hastanın aktif izlem, radikal prostatektomi (robot yardımlı — çok portlu veya tek portlu), radyoterapi ve fokal tedavi seçeneklerini karşılaştırmalı olarak, kanıt düzeyleriyle birlikte duyması gerekir. Fokal IRE için pivotal düzeydeki prospektif kanıt henüz 2 yıllıktır ve bu bilgi onam sürecinin doğal bir parçası olmalıdır.

Çalışmanın Sınırlılıkları

• PRESERVE randomize olmayan, tek kollu bir çalışmadır ve karşılaştırma kolu içermez.
• 24 aylık analize uygun hasta sayısı 72 ile sınırlıdır; 121 hastalık tam kohortun tamamı bu zaman noktasına ulaşmamıştır.
• 24. ayda zorunlu protokol biyopsisi bulunmadığından, saptanmamış rezidüel hastalık olasılığı dışlanamaz.
• Takip süresi, prostat kanserinin doğal seyri açısından kısadır.
• Çalışma cihaz üreticisi tarafından desteklenmiştir.
• IPSS alt analizi post-hoc niteliktedir ve hipotez üretici olarak değerlendirilmelidir.
• Sonuçlar yüksek hacimli merkezlerde ve deneyimli ellerde elde edilmiş olup genellenebilirliği bu bağlamda yorumlanmalıdır.

Terimler

• İrreversibl elektroporasyon (IRE): Yüksek voltajlı kısa elektriksel darbelerle hücre membranında kalıcı gözenekler oluşturarak hücre ölümü sağlayan, ısı kullanmayan (non-termal) ablasyon yöntemi.
• Fokal tedavi: Tüm prostat yerine yalnızca kanserin bulunduğu indeks lezyonun hedeflenmesi.
• In-field negatif biyopsi: Ablasyon uygulanan alandan alınan biyopside kanser saptanmaması.
• IPSS: Uluslararası Prostat Semptom Skoru; alt üriner sistem şikâyetlerinin şiddetini ölçen anket.
• IDE çalışması: ABD'de bir tıbbi cihazın onay öncesi klinik değerlendirilmesine izin veren düzenleyici çerçeve.

Sonuç

PRESERVE'ün 24 aylık verileri, orta riskli prostat kanserinde fokal irreversibl elektroporasyonun onkolojik kontrolünün ikinci yılda da korunduğunu ve güvenlilik profilinin stabil kaldığını göstermektedir. Bu, fokal tedavi alanında ABD'de yürütülmüş en geniş prospektif pivotal veri setlerinden biridir ve alanı sağlam bir zemine taşımaktadır.

Bununla birlikte, bu bulgular fokal tedaviyi radikal tedavinin karşısına koyan bir tez olarak değil, doğru hastada doğru tedavi ilkesinin bir uzantısı olarak okunmalıdır. Aynı kohorttan gelen prostat hacmi analizi, bu ilkenin ne kadar ince ayar gerektirdiğini göstermesi bakımından öğreticidir: onkolojik uygunluk tek başına yeterli değildir; fonksiyonel beklentinin de anatomik gerçeklikle uyumlu olması gerekir.

Prostat kanserinde "en iyi tedavi" diye tek bir yanıt yoktur. En iyi tedavi; hastalığın biyolojisine, prostatın anatomisine ve hastanın yaşam önceliklerine aynı anda uyan tedavidir. Bu karar birlikte, aceleye getirilmeden ve tüm seçenekler açıkça konuşularak verilmelidir.

Kaynaklar

• George AK, Miocinovic R, Patel AR, ve ark. Irreversible Electroporation for Prostate Tissue Ablation in Patients with Intermediate-risk Prostate Cancer: Results from the PRESERVE Trial. Eur Urol. 2026;89(1):57-68. doi:10.1016/j.eururo.2025.06.003 (PMID: 40685282)
• McClure TD. Timothy McClure, MD, on 2-year PRESERVE trial results for focal IRE. Urology Times. 31 Ağustos 2026.
• AngioDynamics. AngioDynamics Announces Two-Year PRESERVE Trial Data Demonstrating Durable NanoKnife IRE System Outcomes in Intermediate-Risk Prostate Cancer. Basın bülteni, 13 Mayıs 2026.
• Lokeshwar SD, Ramirez J, Aronowitz S, ve ark. Lower Urinary Tract Symptom Improvement After Focal Irreversible Electroporation for Localized Prostate Cancer: 12-Month PRESERVE Trial Results. J Urol. 2026;215 (AUA 2026, IP37-18).
• Scheltema MJ, Geboers B, Blazevski A, ve ark. Median 5-year outcomes of primary focal irreversible electroporation for localised prostate cancer. BJU Int. 2023;131(S4):6-13. doi:10.1111/bju.15946
• ClinicalTrials.gov. NCT04972097.