0530 100 90 85
PSMA PET Soru Cevap

Son yıllarda prostat kanseri teşhisi konulan erkeklerde prostat kanserinin vücutta ne kadar yayıldığını anlamak için PSMA PET denilen bir inceleme yöntemi kullanılmaktadır. Altınbaş Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji ABD’dan Üroonkoloji uzmanı Prof. Dr. Murat Binbay ve İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp ABD’dan Doç. Dr. Serkan KUYUMCU bu yöntemle alakalı merak edilenleri anlattı.
 
Ga68-PSMA PET görüntüleme (Galyum68 işaretli prostat spesifik membran antijen ile pozitron emisyon tomografisi)
Nükleer tıpta yapılan Ga68-PSMA PET, prostat kanserli hücrelerin görüntülenmesi için kullanılan en ileri yöntemdir. Galyum68 adı verilen düşük dozda radyoaktif madde, prostat kanserli hücrelere tutunan PSMA molekülleri ile birleştirilir. Oluşturulan bu madde hastaya enjekte edildikten sonra PET (pozitron emisyon tomografisi) cihazı ile kanserli hücrelerin görüntülenmesi amaçlanır. Enjekte edilen madde zararsız ve insan sağlığını tehdit etmeyen dozda olduğundan gönül rahatlığı ile kullanılabilir.
Ga68-PSMA PET özellikle orta-yüksek riskli hastalarda (Gleason skoru >7 olan kişilerde), PSA (prostat spesifik antijen) düzeylerinin düşük olduğu durumlarda dahi metastazları tespit edebilecek hassasiyette bir görüntüleme yöntemidir. En önemlisi çok küçük lezyonları dahi erken evrede prostat kanserli hücrelerinin yoğunluğuna bağlı olarak tespit edebilir.

PSMA PET kimlere yapılmalıdır?

  1. Prostat biyopsisi ile prostat kanseri tanısı konan ve metastaz açısından orta – yüksek riskli hastalara (Hastalığın evresini belirlemek amacıyla)
  2. Prostat kanseri nedeniyle tedavi almış; tedavi sonrası PSA düzeyleri artmaya başlayan hastalara (Metastaz yerlerini belirlemek amacıyla)

 

PSMA PET testinin doğruluk oranı nedir?

PSMA PET testinin prostat kanserli hastalarda lenf nodu ve kemik metastazlarını tespitinde duyarlılığı 95% in üzerindedir. PSMA PET testi kemik metastazlarının saptanmasında duyarlılığı kemik sintigrafisinin çok üstündedir.
PSMA PET testi ne zaman yanlış negatif sonuç verir?
Eğer prostat kanseri her hangi bir yere sıçramışsa (metastaz) ve PSMA PET testi bu metastaz yerlerini göstermiyorsa; bu duruma yanlış negatif sonuç denir. PSMA PET testinin yanlış negatiflik oranları nadirdir.

  • Prostat kanserinin milimetrik boyuttaki çok küçük lenf nodu metastazlarında
  • Prostat kanserinin adenokarsinom dışı alt tiplerinde
  • Hormon ilaçları alan ve bu ilaçlara direnç gelişmemiş prostat kanserli hastalarda

yanlış negatif sonuç verebilir.

PSMA PET testi ne zaman yanlış pozitif sonuç verir?

Enfeksiyonlar veya vücutta prostat dışındaki kanserler PSMA PET görüntülemede yanlış pozitif bulgulara neden olabilir. Ancak tetkikin yapıldığı merkez ve raporu değerlendiren nükleer tıp hekiminin tecrübesi doğru raporlama için önem taşımaktadır. Güvenilir bir merkezde yapılan PSMA PET görüntülemede yalancı pozitif sonuçlar nükleer tıp hekiminin hastayı klinik bulguları ile iyi değerlendirmesi sonucu kolaylıkla ortadan kaldırılır.

 PSMA PET testi yaptırmadan önce hazırlık nasıl yapılır?

Test öncesi gerekli hazırlıklar oldukça kolaydır. Açlık şart değildir. Gerekli durumlarda hastalara çekim öncesi oral (ağız yoluyla) kontrast madde verilmektedir.

PSMA PET testinin yapılması ne kadar sürer?

Hastaya nükleer tıp pet biriminde radyoaktif madde enjeksiyonu yapılır. Enjeksiyon yapılan hasta kendine ait bir odada çekim saatine kadar bekler. Enjeksiyon yapıldıktan 1 saat sonra hasta çekime alınır. Çekim yaklaşık 15-20 dakika kadar sürmektedir.
PSMA PET testinin yan etkisi var mı?
PSMA PET’ in bilinen bir yan etkisi bulunmamaktadır. Hastalara damar yoluyla kontrast madde verilmediği için kontrast alerjisi olan hastaların PSMA PET yaptırmasında bir engel bulunmamaktadır.

PSMA PET testi böbrek yetmezliği olan veya diyalize giren hastalara uygulanabilir mi?

PSMA PET böbrek yetmezliği olan ve diyalize giren hastalarda da güvenle uygulanabilir.

PSMA PET testi yaptıran kişiler, çevredeki insanlara radyasyon yayar mı?

PSMA PET çekimi için gerekli olan radyoaktif maddenin yarılanma ömrü 1 saat olup hastalara damar yoluyla verilir. Ancak bu radyoaktif maddenin dozu çok düşüktür. Hasta Nükleer tıp kliniğine geldikten sonra damardan radyoaktif madde verilmesi, çekim için gerekli bekleme süresi ve çekim süreleri dikkate alındığında, hastalar nükleer tıp biriminden ayrılırken vücutlarına verilen radyasyon büyük oranda atılmış olur. Ancak genel önlem amaçlı olarak enjeksiyondan sonraki 4 saat boyunca küçük çocuk ve hamile kadınlardan uzak durması önerilir.
PSMA PET testinde kullanılan cihazın markası veya testi okuyan doktorun tecrübesi önemli midir?
PSMA PET testinin yapıldığı PET cihazının son teknoloji ürünü olması, radyoaktif maddenin sentezi, hastaya verilen doz ve görüntüleme protokolleri merkezler arası farklılıklar gösterebilmektedir. PSMA PET testinin doğruluğunu etkileyen en önemli faktör ise tetkik sonuçlarını değerlendiren nükleer tıp hekiminin tecrübesidir. Doğru endikasyon ile büyük bir merkezde yapılan PSMA PET testinin tecrübeli bir hekim tarafından değerlendirilmesi PSMA PET testinin en yüksek tanısal doğruluk ve güvenilirlikle sonuçlanmasını sağlayacaktır.